Dyskopatia lędźwiowa Poznań - objawy, diagnostyka i leczenie

Dyskopatia lędźwiowa Poznań to choroba krążka międzykręgowego w dolnym odcinku kręgosłupa, która może powodować ból krzyża, ograniczenie ruchomości, ból promieniujący do pośladka lub kończyny dolnej, drętwienie, mrowienie albo osłabienie siły mięśniowej.

Dyskopatia lędźwiowa w Poznaniu jest częstym powodem konsultacji u pacjentów z bólem kręgosłupa lędźwiowego, rwą kulszową, bólem promieniującym do nogi lub podejrzeniem przepukliny krążka międzykręgowego. Właściwe leczenie wymaga porównania objawów pacjenta z badaniem klinicznym oraz obrazami MRI lub TK.

Nie każda dyskopatia lędźwiowa wymaga operacji. U wielu pacjentów możliwe jest leczenie zachowawcze lub małoinwazyjne leczenie bólu kręgosłupa bez operacji. Leczenie operacyjne rozważa się przy niedowładzie, objawach alarmowych lub braku poprawy mimo prawidłowo prowadzonego leczenia.

Dyskopatia lędźwiowa Poznań - czym jest choroba krążka międzykręgowego?

Dyskopatia lędźwiowa oznacza zmiany chorobowe krążka międzykręgowego w odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Krążek międzykręgowy, potocznie nazywany dyskiem, znajduje się pomiędzy trzonami kręgów i pełni funkcję amortyzującą oraz stabilizującą.

W przebiegu dyskopatii dochodzi do stopniowego uszkodzenia struktury krążka. Może pojawić się odwodnienie dysku, obniżenie jego wysokości, wypuklina albo przepuklina krążka międzykręgowego. Jeżeli zmieniony krążek uciska lub drażni korzeń nerwowy, mogą wystąpić objawy promieniujące do kończyny dolnej.

Najczęściej zmiany dotyczą poziomów L4-L5 oraz L5-S1. Są to segmenty szczególnie narażone na przeciążenia, zmiany zwyrodnieniowe i uszkodzenia mechaniczne.

Najczęstsze przyczyny dyskopatii lędźwiowej

Dyskopatia lędźwiowa może rozwijać się stopniowo przez wiele lat, ale objawy często pojawiają się nagle - na przykład po schyleniu, podniesieniu ciężaru, długim siedzeniu lub przeciążeniu kręgosłupa.

Do czynników sprzyjających dyskopatii należą:

• długotrwała praca siedząca,
• brak regularnej aktywności fizycznej,
• przeciążenia kręgosłupa,
• podnoszenie ciężarów w nieprawidłowy sposób,
• nadwaga i otyłość,
• osłabienie mięśni stabilizujących kręgosłup,
• zmiany zwyrodnieniowe,
• urazy kręgosłupa,
• predyspozycje anatomiczne,
• nawracające epizody bólu lędźwiowego.

U części pacjentów dyskopatia może przebiegać bezobjawowo i zostać wykryta przypadkowo w badaniu MRI. Dlatego bardzo ważne jest, aby wynik badania obrazowego zawsze porównywać z objawami pacjenta i badaniem klinicznym.

Dyskopatia lędźwiowa Poznań - objawy

Objawy dyskopatii lędźwiowej zależą od stopnia uszkodzenia krążka międzykręgowego, lokalizacji zmian oraz ewentualnego ucisku struktur nerwowych. U jednych pacjentów dominuje ból dolnej części pleców, u innych ból promieniuje do pośladka, uda, łydki lub stopy.

Najczęstsze objawy to:

• ból kręgosłupa lędźwiowego,
• ból krzyża nasilający się przy schylaniu lub siedzeniu,
• ból promieniujący do pośladka lub kończyny dolnej,
• rwa kulszowa,
• uczucie drętwienia lub mrowienia nogi,
• ból łydki, uda lub stopy,
• osłabienie siły mięśniowej,
• trudność w chodzeniu na palcach lub piętach,
• ograniczenie ruchomości kręgosłupa,
• nawracające epizody bólowe.

Jeżeli dyskopatia powoduje ucisk korzenia nerwowego, ból kończyny dolnej może być silniejszy niż sam ból pleców. Może mieć charakter piekący, rwący, przeszywający albo przypominać uczucie przechodzenia prądu przez nogę.

Dyskopatia lędźwiowa a rwa kulszowa

Dyskopatia lędźwiowa jest jedną z najczęstszych przyczyn rwy kulszowej. Do rwy dochodzi wtedy, gdy zmieniony chorobowo krążek międzykręgowy drażni lub uciska korzeń nerwowy w odcinku lędźwiowo-krzyżowym.

Typowym przykładem jest przepuklina krążka międzykręgowego na poziomie L4-L5 lub L5-S1. Może ona powodować ból promieniujący do nogi, drętwienie, zaburzenia czucia oraz osłabienie określonych grup mięśniowych.

Ważne jest, aby nie leczyć wyłącznie samego opisu MRI. Leczenie powinno wynikać z połączenia objawów pacjenta, badania neurologicznego i obrazu rezonansu magnetycznego.

Dyskopatia lędźwiowa a przepuklina krążka międzykręgowego

Dyskopatia jest pojęciem szerszym i obejmuje różne zmiany w obrębie krążka międzykręgowego. Przepuklina krążka międzykręgowego jest jedną z postaci dyskopatii. Oznacza przemieszczenie fragmentu krążka w kierunku kanału kręgowego lub otworu międzykręgowego.

Nie każda przepuklina widoczna w badaniu MRI powoduje objawy. Część zmian może być przypadkowym znaleziskiem. Dlatego decyzja o leczeniu zależy nie tylko od wielkości przepukliny, ale przede wszystkim od tego, czy odpowiada ona za ból, objawy neurologiczne i ograniczenie funkcjonowania pacjenta.

Dyskopatia lędźwiowa Poznań - kiedy zgłosić się do specjalisty?

Konsultacja specjalisty leczenia kręgosłupa jest wskazana, gdy ból odcinka lędźwiowego utrzymuje się mimo leczenia, nawraca, promieniuje do kończyny dolnej albo ogranicza codzienną aktywność.

Do specjalisty warto zgłosić się szczególnie wtedy, gdy występują:

• ból promieniujący do nogi,
• drętwienie lub mrowienie kończyny dolnej,
• osłabienie siły mięśniowej,
• zaburzenia chodu,
• trudność w siedzeniu, chodzeniu lub pracy,
• nawracające epizody bólu lędźwiowego,
• brak poprawy mimo leczenia farmakologicznego lub rehabilitacji,
• niejasny wynik MRI wymagający korelacji z objawami.

Objawy alarmowe - kiedy potrzebna jest pilna konsultacja?

Niektóre objawy mogą świadczyć o istotnym ucisku struktur nerwowych i wymagają pilnej diagnostyki. Nie należy ich lekceważyć, zwłaszcza jeśli pojawiają się nagle albo szybko narastają.

Pilnej konsultacji wymagają:

• narastający niedowład kończyny dolnej,
• opadanie stopy,
• zaburzenia oddawania moczu lub stolca,
• drętwienie okolicy krocza,
• szybko nasilające się objawy neurologiczne,
• silny ból nieustępujący mimo leczenia,
• ból po urazie,
• ból z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem.

Dyskopatia lędźwiowa Poznań - diagnostyka MRI i badanie kliniczne

Diagnostyka dyskopatii lędźwiowej rozpoczyna się od rozmowy z pacjentem oraz badania klinicznego. Lekarz ocenia lokalizację bólu, czas trwania objawów, czynniki nasilające dolegliwości, zakres ruchomości, napięcie mięśniowe, siłę mięśniową, czucie, odruchy oraz obecność objawów korzeniowych.

Najważniejszym badaniem obrazowym w przypadku podejrzenia dyskopatii lędźwiowej jest rezonans magnetyczny odcinka lędźwiowo-krzyżowego. MRI pozwala ocenić krążki międzykręgowe, przepukliny, kanał kręgowy, otwory międzykręgowe oraz stopień ucisku struktur nerwowych.

W wybranych przypadkach pomocne mogą być również:

• RTG kręgosłupa lędźwiowego,
• RTG czynnościowe,
• tomografia komputerowa,
• badania neurofizjologiczne, np. EMG.

Najlepiej, aby pacjent na konsultację przyniósł nie tylko opis badania MRI, ale również same obrazy - na płycie lub z dostępem online. Ocena samego opisu może być niewystarczająca.

Dyskopatia lędźwiowa Poznań - leczenie bez operacji i leczenie operacyjne

Leczenie dyskopatii lędźwiowej powinno być dobrane do przyczyny bólu, nasilenia objawów, wyniku badań obrazowych oraz obecności objawów neurologicznych. Nie każdy pacjent z dyskopatią wymaga leczenia operacyjnego.

Leczenie może obejmować:

• farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną,
• leki zmniejszające napięcie mięśniowe,
• leczenie bólu neuropatycznego w wybranych przypadkach,
• modyfikację aktywności,
• rehabilitację,
• ćwiczenia stabilizujące kręgosłup,
• małoinwazyjne leczenie bólu kręgosłupa,
• kwalifikację do leczenia operacyjnego w wybranych przypadkach.

Leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze może obejmować odpowiednio dobrane leki, krótkotrwałe ograniczenie czynności nasilających objawy, edukację dotyczącą aktywności oraz rehabilitację. Celem leczenia jest zmniejszenie bólu, poprawa funkcji i ograniczenie nawrotów.

W wielu przypadkach nie zaleca się długotrwałego leżenia w łóżku. Krótki odpoczynek może pomóc w ostrej fazie, ale zbyt długie unikanie ruchu może prowadzić do osłabienia mięśni i przedłużenia dolegliwości.

Rehabilitacja

Rehabilitacja w dyskopatii lędźwiowej powinna być dobrana do etapu choroby i przyczyny objawów. Inne postępowanie będzie właściwe przy ostrym bólu korzeniowym, inne przy przewlekłym bólu lędźwiowym, a jeszcze inne przy stenozie kanału kręgowego.

Program ćwiczeń powinien uwzględniać stabilizację centralną, poprawę kontroli ruchu, stopniowy powrót do aktywności oraz unikanie przeciążeń, które nasilają objawy.

Leczenie bólu kręgosłupa bez operacji

U wybranych pacjentów z dyskopatią lędźwiową można rozważyć leczenie małoinwazyjne, szczególnie gdy ból utrzymuje się mimo leczenia zachowawczego, ale nie ma jednoznacznych wskazań do operacji.

W zależności od przyczyny bólu możliwe są procedury przeciwbólowe, takie jak zastrzyk nadtwardówkowy, blokady, termolezja, kriolezja, mezoterapia, ozonoterapia lub inne metody wspomagające leczenie bólu kręgosłupa. Wybór procedury wymaga badania pacjenta oraz analizy badań obrazowych.

Kiedy potrzebne jest leczenie operacyjne?

Leczenie operacyjne rozważa się przede wszystkim wtedy, gdy dyskopatia powoduje istotny ucisk struktur nerwowych, narastający niedowład, opadanie stopy, objawy zespołu ogona końskiego albo silny ból utrzymujący się mimo prawidłowo prowadzonego leczenia zachowawczego i małoinwazyjnego.

Decyzja o operacji powinna wynikać z korelacji objawów pacjenta z obrazami MRI lub TK. Sam opis badania nie wystarcza do kwalifikacji.

Dyskopatia lędźwiowa - leczenie w ORTEA Poznań

W Centrum Medycyny Kręgosłupa ORTEA w Poznaniu prowadzona jest diagnostyka i leczenie pacjentów z dyskopatią lędźwiową, bólem kręgosłupa lędźwiowego, rwą kulszową, przepukliną krążka międzykręgowego oraz innymi schorzeniami odcinka lędźwiowo-krzyżowego.

Konsultacja obejmuje ocenę objawów, badanie kliniczne oraz analizę badań obrazowych. Celem leczenia jest ustalenie rzeczywistej przyczyny dolegliwości, zmniejszenie bólu, poprawa sprawności i dobranie leczenia do stanu pacjenta.

U wielu pacjentów możliwe jest leczenie bólu kręgosłupa bez operacji. Jeśli jednak występuje znaczny ucisk struktur nerwowych, niedowład lub brak poprawy mimo leczenia, konieczna może być kwalifikacja do leczenia operacyjnego.

Jak przygotować się do wizyty?

Na konsultację warto zabrać:

• aktualny rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego,
• płytę lub dostęp online do obrazów MRI,
• wcześniejsze badania RTG, TK lub MRI,
• opisy badań obrazowych,
• listę stosowanych leków,
• informacje o wcześniejszym leczeniu,
• dokumentację z rehabilitacji,
• wypisy ze szpitala, jeśli były wykonywane operacje kręgosłupa.

Najlepiej przynieść nie tylko opis MRI, ale również obrazy badania. Pozwala to dokładniej ocenić, czy zmiany widoczne w badaniu odpowiadają objawom pacjenta.